Jak pielęgnować suche i pękające dłonie zimą

Suche i pękające zimą dłonie najlepiej ratuje prosty zestaw nawyków: rękawiczki przy każdym wyjściu na mróz, mycie w letniej, a nie gorącej wodzie, krem nakładany po każdym myciu i gruba warstwa tłustego preparatu na noc, najlepiej pod bawełnianymi rękawiczkami. Przy głębokich pęknięciach dochodzą kremy z mocznikiem lub dekspantenolem. Gdy mimo to skóra krwawi, swędzi albo pojawiają się pęcherzyki, trzeba pokazać ją lekarzowi.

Dlaczego zimą skóra dłoni pęka

Skóra na grzbietach dłoni jest cienka i ma niewiele gruczołów łojowych, więc jej warstwa ochronna łatwo się wyczerpuje. Zimą działa na nią kilka czynników jednocześnie. Mróz i wiatr wysuszają naskórek na zewnątrz, a w ogrzewanych pomieszczeniach wilgotność powietrza spada często poniżej 30 procent. Do tego częściej myjemy ręce, sięgamy po gorącą wodę, żeby je rozgrzać, i dłużej mamy do czynienia z detergentami przy sprzątaniu.

Każdy z tych czynników uszkadza barierę lipidową naskórka. Woda szybciej z niego odparowuje, skóra staje się szorstka, napięta i traci elastyczność. W miejscach, które się zginają, czyli na kostkach palców i przy paznokciach, pojawiają się wtedy drobne pęknięcia. Są bolesne i łatwo w nie wnika brud.

Codzienna ochrona przed mrozem i wodą

• Rękawiczki od pierwszych przymrozków. Najlepiej z podszewką z bawełny lub polaru. Wełna bezpośrednio na skórze bywa drażniąca.
• Letnia woda i łagodny środek myjący. Gorąca woda rozpuszcza lipidy naskórka. Mydło w kostce o wysokim pH warto zastąpić delikatnym żelem lub syndetem.
• Dokładne osuszanie. Wilgoć pozostawiona między palcami i przy paznokciach parując wysusza skórę jeszcze bardziej. Dłonie osusza się, przykładając ręcznik, a nie trąc.
• Rękawice przy sprzątaniu. Do zmywania i sprzątania gumowe lub nitrylowe, najlepiej z bawełnianą wkładką, bo w samej gumie dłonie się pocą.
• Krem po każdym myciu. Mała tubka w torebce, przy umywalce i na biurku sprawia, że ta zasada przestaje być teorią.

Pomaga też nawilżanie powietrza w domu. O tym, jak dobrać urządzenie do pokoju, pisaliśmy w poradniku jak wybrać odpowiedni nawilżacz powietrza do domu.

Jakie składniki wybierać w kremach do rąk

Dobry zimowy krem do rąk łączy trzy rodzaje składników: takie, które przyciągają wodę, takie, które odbudowują barierę, i takie, które tworzą na skórze ochronny film.

Grupa	Przykłady	Co robią
Humektanty	gliceryna, mocznik w stężeniu 5-10%, kwas hialuronowy	wiążą wodę w naskórku
Emolienty	masło shea, ceramidy, skwalan, oleje roślinne	uzupełniają lipidy i wygładzają skórę
Okluzja	wazelina, lanolina, wosk pszczeli, dimetikon	ograniczają odparowanie wody
Łagodzące	dekspantenol, alantoina	wspierają gojenie drobnych pęknięć

Na dzień sprawdzają się lżejsze emulsje, które szybko się wchłaniają i nie zostawiają śladów na telefonie czy klawiaturze. Na noc i przy bardzo zniszczonej skórze lepsze są tłuste maści. Mocznik w stężeniu powyżej 10 procent działa złuszczająco, dlatego na otwarte pęknięcia może szczypać. W takiej sytuacji lepiej sięgnąć po maść z dekspantenolem, a mocznik zostawić na zgrubiałe miejsca.

Nocna kuracja i zabiegi na mocno zniszczone dłonie

Najskuteczniejszy domowy sposób na bardzo suche ręce to okluzja na noc. Przed snem umyj dłonie letnią wodą, osusz je, nałóż grubą warstwę kremu lub maści, a na to bawełniane rękawiczki. Rano skóra jest wyraźnie miększa. Przy dużych zniszczeniach taką kurację stosuje się codziennie przez tydzień, potem dwa, trzy razy w tygodniu.

Raz w tygodniu można zrobić delikatny peeling, na przykład z cukru i oleju, ale tylko wtedy, gdy na skórze nie ma ranek. Dobrym pomysłem jest też ciepła, nie gorąca kąpiel dłoni z dodatkiem oleju, po której od razu nakłada się krem. Więcej pomysłów na takie domowe zabiegi znajdziesz w tekście jak przygotować domowe spa dla dłoni i stóp.

Nie zapominaj o skórkach wokół paznokci. Zimą łatwo się zadzierają, a ich obgryzanie czy obrywanie kończy się bolesnymi ranami. Pomaga oliwka do skórek wmasowana wieczorem i krótko obcięte paznokcie, o które nic nie zaczepia.

Dieta, nawodnienie i inne nawyki, które pomagają skórze

Krem działa od zewnątrz, ale kondycja skóry zależy też od tego, co dzieje się w organizmie. Zimą łatwo zapomnieć o piciu, bo nie czujemy pragnienia, a suche, ciepłe powietrze w mieszkaniu zwiększa utratę wody. Warto pilnować kilku szklanek płynów dziennie, najlepiej wody i ciepłych herbat ziołowych.

W jadłospisie przydają się produkty z nienasyconymi kwasami tłuszczowymi: tłuste ryby morskie, orzechy, siemię lniane, olej rzepakowy. Wspierają one barierę lipidową skóry. Palenie papierosów i duża ilość alkoholu działają odwrotnie, bo pogarszają ukrwienie i nawilżenie naskórka.

Duże znaczenie ma też zwykła organizacja. Jeśli krem stoi w szafce, a nie przy umywalce, szybko o nim zapominamy. Pomaga trzymanie tubek w miejscach, gdzie najczęściej myjemy ręce, i nakładanie kremu zawsze w tym samym momencie dnia, na przykład po porannym myciu i przed snem.

Kiedy suchość dłoni wymaga wizyty u lekarza

Zwykłe przesuszenie powinno wyraźnie się poprawić po dwóch, trzech tygodniach konsekwentnej pielęgnacji. Do lekarza rodzinnego lub dermatologa warto zgłosić się, gdy:

• pęknięcia są głębokie, krwawią albo ropieją,
• skórę pokrywają swędzące pęcherzyki, sączące się zmiany lub czerwone, łuszczące się plamy,
• zmiany pojawiają się po kontakcie z konkretnymi substancjami, na przykład w pracy,
• problem nie mija wiosną i wraca co roku.

Takie objawy mogą wskazywać na wyprysk kontaktowy, atopowe zapalenie skóry albo łuszczycę. Wymagają one innego leczenia niż sam krem i nie warto ich przeczekiwać.