Jak prać i przechowywać wełniane swetry, żeby się nie mechaciły

Wełniany sweter wystarczy prać kilka razy w sezonie, ręcznie albo w programie do wełny, w wodzie o temperaturze do 30 stopni i ze specjalnym płynem, a potem suszyć na płasko, z dala od kaloryfera. Mechacenia nie da się całkiem wyeliminować, bo powstaje od tarcia podczas noszenia, ale można je wyraźnie ograniczyć: wietrzyć sweter zamiast go prać, nie nosić go pod paskiem torby i usuwać kulki golarką do tkanin, zanim się rozrosną.

Skąd biorą się kulki na swetrze

Mechacenie to efekt ścierania się krótkich włókien, które wysuwają się z przędzy i zwijają w drobne kulki. Najbardziej narażone są miejsca, które stale o coś trą: boki pod pachami, mankiety, przód w miejscu, gdzie opiera się pasek torby, oraz łokcie. Szybciej mechacą się dzianiny z krótkich włókien i luźno skręconej przędzy, a także mieszanki wełny z akrylem, bo syntetyczne kulki mocno trzymają się powierzchni i nie odpadają same.

Gruba, ciasno skręcona przędza z wełny merino czy wełny owczej o dłuższym włóknie mechaci się wolniej. Kaszmir jest bardzo miękki, ale delikatny, więc zwykle mechaci się po kilku pierwszych wyjściach. To normalne i nie świadczy o złej jakości, o ile zjawisko słabnie po usunięciu pierwszych kulek.

Po czym poznać sweter, który mniej się mechaci

Część problemu da się rozwiązać już przy zakupie. Przed wyjściem ze sklepu warto obejrzeć dzianinę pod światło i sprawdzić kilka rzeczy:

• Skład na metce. Czysta wełna lub wełna z niewielkim dodatkiem poliamidu zwykle mechaci się mniej niż mieszanka z dużą ilością akrylu.
• Gęstość splotu. Jeśli przez dzianinę łatwo przeświecają palce, włókna będą swobodnie się przesuwać i szybciej tworzyć kulki.
• Test pocierania. Potrzyj delikatnie dzianinę kciukiem w jednym miejscu. Gdy od razu pojawia się puch, sweter szybko straci wygląd.
• Wykończenie szwów i ściągaczy. Starannie zszyte boki i sprężyste mankiety świadczą o lepszej jakości wykonania.

Nawet najlepszy sweter z czasem trochę się zmechaci. Dobra wełna różni się jednak tym, że po kilku zabiegach golarką problem słabnie, a dzianina zachowuje kształt przez wiele sezonów.

Pranie wełny krok po kroku

Wełna ma naturalną zdolność do samooczyszczania, dlatego wiele plam i zapachów znika po wywietrzeniu swetra na balkonie albo w łazience pełnej pary po kąpieli. Gdy pranie jest już konieczne, trzymaj się kilku zasad:

1. Sprawdź metkę. Symbol miski z dłonią oznacza wyłącznie pranie ręczne. Przekreślona miska to pralnia chemiczna.
2. Wywróć sweter na lewą stronę. Prawa strona mniej się wtedy ściera, a kulki nie tworzą się na widoku.
3. Użyj płynu do wełny. Zwykłe proszki zawierają enzymy rozkładające białka, a wełna jest właśnie białkiem. Z tego powodu nie stosuj też wybielaczy ani zwykłego płynu do płukania.
4. Pilnuj temperatury. Woda do 30 stopni, a przy praniu ręcznym ta sama temperatura do prania i płukania. Gwałtowna zmiana z ciepłej na zimną sprzyja filcowaniu.
5. Nie trzyj i nie wykręcaj. Delikatnie ugniataj sweter w wodzie przez kilka minut. W pralce wybierz program do wełny i niskie wirowanie, najwyżej 600 obrotów.
6. Odciśnij wodę w ręczniku. Rozłóż sweter na dużym ręczniku, zwiń go w rulon i lekko przyciśnij.

Suszenie bez rozciągania i filcowania

Mokra wełna jest ciężka i łatwo się rozciąga, dlatego sweter suszy się na płasko: na suszarce z siatką albo na suchym ręczniku rozłożonym na stole. Przed suszeniem nadaj mu właściwy kształt, wyrównaj rękawy i ściągacze. Nie wieszaj go na wieszaku ani na sznurku, bo na ramionach zostaną wybrzuszenia, a całość się wydłuży.

Unikaj suszarki bębnowej, chyba że ma osobny program do wełny dopuszczony przez producenta, oraz suszenia na kaloryferze i w pełnym słońcu. Wysoka temperatura sprawia, że włókna twardnieją i kurczą się nierównomiernie. Sweter schnie zwykle od jednego do dwóch dni. Warto go po kilku godzinach odwrócić na drugą stronę.

Jak usuwać kulki i zapobiegać ich powstawaniu

Najwygodniejsza jest elektryczna golarka do tkanin. Sweter rozkłada się na płaskiej powierzchni, lekko napina dłonią i prowadzi golarkę okrężnymi ruchami, bez dociskania. Przy delikatnym kaszmirze lepiej sprawdza się specjalny grzebień lub kamień do dzianin. Nożyczki i maszynki do golenia łatwo przecinają oczka, więc lepiej ich unikać.

Codzienne nawyki robią równie dużą różnicę:

• daj swetrowi odpocząć dzień lub dwa między kolejnymi wyjściami, włókna wracają wtedy do formy,
• zakładaj pod spód gładką bawełnę, a nie szorstkie syntetyki,
• ogranicz noszenie torby na ramię w tym samym miejscu,
• zapinaj zamki i rzepy w innych ubraniach przed praniem, żeby nie zaczepiały o dzianinę.

Swetry łatwo łączyć warstwowo z koszulami i płaszczami, o czym piszemy w poradniku jak nosić warstwy ubrań bez efektu przytłoczenia. Im lepiej dobrane warstwy, tym mniej tarcia w newralgicznych miejscach.

Przechowywanie wełny w szafie i poza sezonem

Wełniane swetry przechowuje się złożone, nigdy na wieszaku. Najlepiej układać je w niewysokie stosy, najcięższe na dole, w przewiewnym miejscu szafy. Przed schowaniem na dłużej sweter musi być czysty, bo resztki potu i jedzenia przyciągają mole.

Na wiosnę i lato zapakuj swetry do bawełnianych worków albo pudeł z tkaniny, które przepuszczają powietrze. Szczelne worki foliowe zatrzymują wilgoć i sprzyjają zapachowi stęchlizny. Do szafy włóż woreczki z lawendą lub kostki z drewna cedrowego i co kilka tygodni zajrzyj do środka, bo naturalne odstraszacze z czasem tracą zapach. Wełnianą garderobę łatwiej skompletować, gdy wiesz, czego naprawdę potrzebujesz, w czym pomoże tekst świadome zakupy odzieżowe, a dobór barw podsuwa artykuł jak łączyć kolory w zimowej garderobie.